گفتار اول از فصل 6 (قسمت دوم )
اهمیت کوتینی شدن و چوب پنبه ای شدن در گیاهان:
کاهش از دست دادن آب و جلوگیری از ورود عوامل بیماری زا به گیاه
جنس کوتین و چوب پنبه:
از ترکیبات لیپیدی هستند.
کُریچه (واکوئول)،محلّی برای ذخیره شیره واکوئلی
ترکیب شیره کریچه ای:
ترکیبی از آب و مواد دیگر است.
نکته:
شیرهٔ کُریچه مقدار و ترکیب این شیره، از گیاهی به گیاه دیگر و حتی از بافتی به بافت دیگر فرق می کند
تورژسانس چیست؟
وقتی مقدار آب در محیط بیشتر از مقدار آن در یاخته باشد، کُریچه ها حجیم و پر آب اند و سبب
می شوند که پروتوپلاست به دیواره بچسبد و به آن فشار آورد. یاخته در این وضعیت در حالت تورژسانسیا تورم است
اهمیت تورژسانس در گیاهان:
برگ وگیاهان علفی استوار بمانند.
پلاسمولیز چیست؟
اگر به هر علتی آب کم باشد، حجم کُریچه کاهش می یابد و پروتوپلاست جمع می شود و از دیواره
فاصله میگیرد. این وضعیت، پلاسمولیزنامیده می شود
پلاسمولیز طولانی مدت چه اثری بر یاخته های گیاه دارد؟
، پژمردگی حتی با آبیاری فراوان نیز رفع نمی شود و گیاه به دنبال مرگ یاخته هایش، می میرد.
رنگهادرکُریچه
کریچه محل ذخیره چه موادی در یاخته گیاهی است؟
آب – ترکیبات پروتئینی مثل گلوتن و اسیدی و رنگی مثل انتوسیانین –
انتوسیانین چیست و در چه گیاهانی ذخیره می شود؟
یکی از ترکیبات رنگی است که در کُریچه ذخیره می شود. آنتوسیانین در ریشهٔ
چغندر قرمز، کلم بنفش و میوه هایی مانند پرتقال توسرخ، به مقدار فراوانی وجود دارد
رابطه تغییر PH و رنگ انتوسیانین : رنگ انتوسیانین در PH های متفاوت تغییر می کند.
گلوتن در چه گیاهانی تولید و ذخیره می شود؟ شکل 7 ص 104
در بذر گندم و جو ذخیره می شود
گلوتن چه نقشی در رویش گیاهان دارد؟
هنگام رویش بذر برای رشد و نمو رویان به مصرف می رسد.
حساسیت به گلوتن چه اثری روی افراد دارد؟
بعضی افراد به آن حساسیت دارند و با خوردن فراورده های گلوتن دار،
دچار اختلال رشد و مشکلات جدّی در سلامت می شوند
چگونه می توان به حساسیت به گلوتن پی برد؟
حساسیت با انجام آزمایش های پزشکی است.
رنگهای پاییزی: شکل8 ص 105
دیسه (پلاست ) چیست؟
از اندامک های خاص سلول گیاهی است.
انواع دیسه در یاخته های گیاهی:
سبزدیسه (کلروپلاست) به مقدار فراوانی سبزینه و کاروتنوئید دارد
رنگدیسه (کروموپلاست)که در آن، رنگیزه هایی با نام کاروتنوئیدهاذخیره می شوند.مثل کاروتن در هویج- گزانتوفیل در گلبرگ زرد و لیکوپن در گوجه فرنگی
دیسه های بی رنگ مثل نشادیسه ( امیلوپلاست ها) در بخش خوراکی سیب زمینی
مهمترین ویژگی مواد رنگی گیاه چیست؟
ترکیبات رنگی در کُریچه و رنگ دیسه، پادُاکسنده (آنتی اکسیدان) اند.
اهمیت انتی اکسیدان ها در بدن چیست؟
پادُاکسنده در پیشگیری از سرطان و نیز بهبود کارکرد مغز و اندام های دیگر نقش مثبتی دارند.
وجود نشادیسه در بخش خوراکی سیب زمینی را چگونه نشان می دهید؟
با محلول لوگل میتوان وجود نشاسته را نشان داد
نشاسته به چه منظوری در سیب زمینی ذخیره می شود؟
، هنگام رویش جوانه های سیب زمینی، برای رشد جوانه ها و تشکیل پایه های جدید از گیاه سیب زمینی مصرف می شود
چرا در پاییز رنگ های دیگر علاوه بر سبز ظاهر می شوند؟
؛ در پاییز با کاهش طول روز و کم شدن نور، ساختار سبزدیسه ها
در بعضی گیاهان تغییر می کند و به رنگ دیسه تبدیل می شوند. در این هنگام سبزینه در برگ تجزیه
می شود و مقدار کاروتنوئیدها افزایش می یابد.
از ترکیبات دیگری که در گیاهان ساخته می شوند مثال هایی ذکر کنید؟
رنگ هایی که برای رنگ امیزی در صنایع بکار میرفت.
شیرابه مثل شیرابه ای که در گذشته برای تولید لاستیک بکار می رفت یا شیره سفید رنگ دمبرگ انجیر
آلکالوئیدها از ترکیبات گیاهی اند که در ساختن داروهایی مانند مسکّن ها،
آرام بخش ها و داروهای ضد سرطان به کار می برند بعضی آلکالوئیدها اعتیادآورند.
ایا همه محصولات گیاهی می توانند بی خطر باشند؟
خیر ترکیباتی در گیاهان ساخته می شود که در مقادیر متفاوت، ممکن است
سرطان زا، مسموم کننده یا حتی کشنده باشند.
ياد من باشد فردا دم صبح